Przegląd zagrożeń
Zagrożenia dla zdrowia: Działa drażniąco na skórę i błony śluzowe, działa znieczulająco na ośrodkowy układ nerwowy.
Ostre zatrucie: Wdychanie wysokiego stężenia tego produktu w krótkim czasie może powodować wyraźne objawy podrażnienia oczu i górnych dróg oddechowych, przekrwienie spojówek i gardła, zawroty głowy, ból głowy, nudności, wymioty, ucisk w klatce piersiowej, osłabienie kończyn, chwiejny chód i dezorientację. W ciężkich przypadkach może wystąpić pobudzenie, drgawki i śpiączka.
Zatrucie przewlekłe: Długotrwałe narażenie może prowadzić do zespołu neurastenicznego, powiększenia wątroby i zaburzeń miesiączkowania u kobiet. Może również powodować suchość skóry, pękanie i zapalenie skóry.
Zagrożenia dla środowiska: Stanowi poważne zagrożenie dla środowiska i może zanieczyszczać powietrze, środowisko wodne i źródła wody.
Zagrożenie łatwopalnością i wybuchem: Produkt jest łatwopalny i drażniący.
Toksyczność: Substancja jest klasyfikowana jako mało toksyczna.
Toksyczność ostra: LD50 5000 mg/kg (doustnie u szczurów); LC50 12124 mg/kg (skórnie u królików); wdychanie przez człowieka dawki 71,4 g/m³ jest śmiertelne w krótkim czasie; wdychanie przez człowieka dawki 3 g/m³ przez 1–8 godzin powoduje ostre zatrucie; wdychanie przez człowieka dawki 0,2–0,3 g/m³ przez 8 godzin prowadzi do objawów zatrucia.
Podrażnienie:
Narażenie oczu człowieka: 300 ppm powoduje podrażnienie.
Narażenie skóry królika: 500 mg powoduje umiarkowane podrażnienie.
Toksyczność podostra i przewlekła: U szczurów i świnek morskich narażonych na wdychanie dawki 390 mg/m³ przez 8 godzin dziennie przez okres 90–127 dni zaobserwowano zmiany w układzie krwiotwórczym i narządach miąższowych.
Mutagenność: Test mikrojądrowy: doustne podanie 200 mg/kg myszom. Analiza cytogenetyczna: szczury narażone na inhalację 5400 μg/m³ przez 16 tygodni (z przerwami).
Toksyczność reprodukcyjna: Szczury narażone na najniższe stężenie toksyczne (TCL0) wynoszące 1,5 g/m³ przez 24 godziny (od 1. do 18. dnia ciąży) wykazywały embriotoksyczność i zaburzenia rozwoju mięśni. Myszy narażone na najniższe stężenie toksyczne (TCL0) wynoszące 500 mg/m³ przez 24 godziny (od 6. do 13. dnia ciąży) wykazywały embriotoksyczność.
Metabolizm i degradacja: Toluen wchłaniany przez organizm jest utleniany w 80% do alkoholu benzylowego w obecności NADP, następnie do benzaldehydu w obecności NAD i dalej utleniany do kwasu benzoesowego. Następnie łączy się z glicyną w obecności koenzymu A i adenozynotrifosforanu, tworząc kwas hipurowy. Zatem 16%–20% toluenu wchłoniętego przez organizm człowieka jest wydychane w postaci niezmienionej przez drogi oddechowe, podczas gdy 80% jest wydalane przez nerki w postaci kwasu hipurowego. Po narażeniu na toluen, stężenie kwasu hipurowego w moczu gwałtownie wzrasta w ciągu 2 godzin, następnie wzrasta wolniej i powraca do normalnego poziomu 16–24 godzin po zakończeniu narażenia. Niewielka część kwasu benzoesowego łączy się z kwasem glukuronowym, tworząc nietoksyczne substancje. Mniej niż 1% toluenu jest metabolizowane do o-krezolu. W środowisku naturalnym toluen utlenia się do kwasu benzoesowego lub rozkłada się bezpośrednio na dwutlenek węgla i wodę w warunkach silnego utleniania lub w obecności katalizatorów po wystawieniu na działanie powietrza.
Pozostałość i akumulacja: Około 80% toluenu jest wydalane z moczem u ludzi i królików w postaci kwasu hipurowego, podczas gdy większość pozostałej ilości jest wydychana. Autorzy ci podali również, że 0,4%–1,1% toluenu jest wydalane w postaci o-krezolu. Inne badanie wykazało, że główny metabolit, kwas hipurowy, jest szybko wydalany z moczem. W typowych warunkach narażenia zawodowego kwas hipurowy jest prawie całkowicie eliminowany w ciągu 24 godzin po zakończeniu narażenia. Jednakże, ze względu na powtarzającą się 8-godzinną dzienną ekspozycję, po której następują 16-godzinne przerwy bez narażenia, pewna akumulacja kwasu hipurowego może wystąpić w ciągu tygodnia roboczego, ale stężenia powracają do poziomów sprzed narażenia po weekendzie. Ilość kwasu hipurowego w normalnym moczu waha się znacząco (0,3–2,5 g) w zależności od spożycia w diecie i różnic indywidualnych. W związku z tym, absorpcji toluenu nie można w pełni wnioskować na podstawie stężenia kwasu hipurowego w moczu, ale wyniki badań grupowych wykazują pewną dokładność w zakresie wykrywania absorpcji toluenu. U szczurów, którym podano fenobarbital, zaobserwowano szybsze tempo usuwania toluenu z krwi i skrócony czas snu po wstrzyknięciu toluenu, co wskazuje, że indukcja enzymów mikrosomalnych wątroby może stymulować metabolizm toluenu.
Migracja i transformacja: Toluen jest produkowany głównie z ropy naftowej w procesach petrochemicznych. Jest stosowany jako rozpuszczalnik do olejów, żywic, kauczuku naturalnego i syntetycznego, smoły węglowej, asfaltu i octanu celulozy. Jest również stosowany jako rozpuszczalnik w farbach i lakierach celulozowych, a także w fotolitografii i rozpuszczalnikach do tuszy. Toluen jest również ważnym surowcem w syntezie organicznej, w szczególności do produkcji chlorku benzoilu, związków fenylowych, sacharyny, trinitrotoluenu i wielu barwników. Jest również składnikiem benzyny lotniczej i samochodowej. Toluen jest lotny i stosunkowo niereaktywny w środowisku. Ze względu na ruch powietrza jest szeroko rozpowszechniony w środowisku i stale krąży między powietrzem a wodą poprzez deszcz i parowanie z powierzchni wód. Może ostatecznie ulec degradacji poprzez utlenianie biologiczne i mikrobiologiczne. Podsumowanie średnich stężeń toluenu w powietrzu miejskim na całym świecie wskazuje na typowe poziomy 112,5–150 μg/m³, pochodzące głównie z emisji związanych z benzyną (spaliny samochodowe, przetwarzanie benzyny) oraz strat rozpuszczalników i emisji z działalności przemysłowej.
Środki pierwszej pomocy
Kontakt ze skórą: Zdjąć skażoną odzież i dokładnie spłukać skórę wodą z mydłem.
Kontakt z oczami: Unieść powieki i przepłukać bieżącą wodą lub roztworem soli fizjologicznej. Zasięgnąć porady lekarza.
Wdychanie: Natychmiast wyjść na świeże powietrze. Utrzymywać drożność dróg oddechowych. W przypadku trudności z oddychaniem podać tlen. W przypadku zatrzymania oddechu wykonać sztuczne oddychanie. Zasięgnąć porady lekarza.
Połknięcie: Wypić dużo ciepłej wody, aby wywołać wymioty. Zasięgnąć porady lekarza.
Środki gaśnicze
Niebezpieczne właściwości: Łatwopalne; pary zmieszane z powietrzem mogą tworzyć mieszaniny wybuchowe. Narażenie na działanie otwartego ognia lub wysokiej temperatury może spowodować zapłon lub wybuch. Reaguje silnie z utleniaczami. Wysokie prędkości przepływu mogą generować i gromadzić elektryczność statyczną. Pary są cięższe od powietrza i mogą rozprzestrzeniać się na duże odległości do niżej położonych obszarów, gdzie mogą ulec zapłonowi i cofnąć się.
Niebezpieczne produkty spalania: Tlenek węgla, dwutlenek węgla.
Metody gaszenia pożaru: Schłodzić pojemniki rozpyloną wodą. W miarę możliwości przenieść pojemniki z obszaru objętego pożarem na otwartą przestrzeń. Jeśli pojemniki w strefie objętej pożarem zmieniły kolor lub wydają dźwięk z urządzeń odciążających, należy natychmiast ewakuować się.
Środki gaśnicze: Piana, proszek gaśniczy, dwutlenek węgla, piasek. Woda jest nieskuteczna w gaszeniu.
Reagowanie na wycieki
Reagowanie w sytuacjach awaryjnych: Ewakuować personel z miejsca wycieku do strefy bezpiecznej, odizolować i ściśle kontrolować dostęp. Wyeliminować źródła zapłonu. Ratownicy powinni nosić autonomiczne aparaty oddechowe z nadciśnieniem i odzież ochronną. Zminimalizować źródło wycieku. Zapobiegać przedostawaniu się do kanałów ściekowych, rowów melioracyjnych lub innych przestrzeni zamkniętych.
Mały wyciek: Wchłonąć za pomocą węgla aktywnego lub innych materiałów obojętnych. Alternatywnie, przemyć emulsją z niepalnego dyspergatora, rozcieńczyć płyn płuczący i odprowadzić do systemu kanalizacyjnego.
Duży wyciek: Zbuduj wały lub doły, aby powstrzymać wyciek. Przykryj pianą, aby zmniejszyć zagrożenie oparami. Użyj pomp przeciwwybuchowych, aby przelać wyciek do cystern lub specjalistycznych pojemników zbiorczych w celu odzysku lub utylizacji w zakładach przetwarzania odpadów.
Czas publikacji: 24-02-2026